Bókasafn Dagsbrúnar, í ReykjavíkurAkademíunni

Bókasafnið í hnotskurn

Safnkostur: Nær 7.000 titlar eru skráðir í Gegni
Opnunartími: Mánudaga til föstudaga, kl. 10:00-12:30 og 13:00-16:00.
Aðsetur: Hringbraut 121, 5. hæð (inngangur frá 4. hæð).
Sími: 562 8560.
Netfang: bokasafn (- at -) akademia.is
Stjórn: Sumarliði R. Ísleifsson, formaður (ReykjavíkurAkademían), Þórunn Sigurðardóttir, ritari (Háskóli Íslands), Þorleifur Hauksson (ReykjavíkurAkademían), Guðmundur Þ Jónsson (Efling) og Anna Torfadóttir (Reykjavíkurborg).
Starfsfólk: Erna Björk Jóhannesdóttir og Ian Watson.
Stuðningsaðilar: Efling – stéttarfélag og Faxaflóahafnir

Bókasafn Dagsbrúnar er sérfræðisafn á sviði atvinnulífsrannsókna og verkalýðsmála, og handbókasafn fyrir ReykjavíkurAkademíuna. Á safninu er góð vinnuaðstaða fyrir þá sem rannsaka þróun verkalýðshreyfingar, velferðarkerfis og íslensks atvinnulífs. Bókasafn Dagsbrúnar er í eigu Eflingar – stéttarfélags, en hefur starfað í húsakynnum ReykjavíkurAkademíunnar síðan 2003.

Safnkostur

Í safninu eru nú á sjöunda þúsund titlar skráðir í bókasafnskerfið Gegni (www.gegnir.is). Unnið er að áframhaldandi tölvuskráningu þess safnkosts sem enn hefur ekki verið skráður. Stofn Bókasafns Dagsbrúnar eru dagblöð, tímarit, bækur og önnur gögn tengd verkalýðshreyfingunni. Safnið spannar þó mun víðara svið og er í reynd alhliða safn um íslensk þjóðfélagsmál á 20. öld.

Þar er t.d. að finna dagblöðin Alþýðublaðið og Þjóðviljann, öll helstu íslensk fréttablöð og tímarit frá ofanverðri 19. öld og fram á 20. öld, Alþingis- og Stjórnartíðindi, auk fjölda fréttabréfa, bæklinga og smáprents frá verkalýðshreyfingu og stjórnmálaflokkum.

Safnið er að stofni til bókasafn Héðins Valdimarssonar, þar er því einnig að finna rit sem voru í eigu foreldra hans, Bríetar Bjarnhéðinsdóttur og Valdimars Ásmundssonar, m.a. safn af 18. aldar prenti.

Stór hluti safnkostsins eru bækur frá 20. öld, almennt safn innlendra og erlendra rita sem bera pólitískri sögu safnsins vitni, þar má t.d. finna heildarverk frumkvöðla marxismans.

Markmið Bókasafns Dagsbrúnar er að vera virkt rannsóknarbókasafn á sviði stjórnmála- og atvinnusögu með áherslu á efni sem tengist verkalýðsbaráttu launamanna að fornu og nýju. Bókasafnið er einnig fræðibókasafn í hug-, hag- og félagsvísindum; og handbókasafn fyrir ReykjavíkurAkademíuna.

Bráðabirgðaskrá. Í bókasafninu eru um 3.000 óskráðar bækur, margar þeirra á ensku, þýsku, Norðurlandamálum, rússnesku og esperantó og margar en ekki allar tengdar verkalýðshreyfingu erlendis. Við höfum birt einfaldan lista yfir þessar bækur á vefsíðu safnsins til að auðvelda fræðimönnum að nota þær. Hægt er að hafa samband við bókavörðinn til að skoða bók eða óska eftir að hún verði skráð.

Safnið hefur áhuga á að fá fleiri eintök af gömlum tímaritum tengdum verkalýðshreyfingunni til að fylla göt þar sem tímarit eru óheil.

Aðstaða

Í safninu er góð vinnuaðstaða fyrir notendur með tölvubúnaði og nettenginu.

Hægt er að leigja borð á bókasafninu fyrir 6.000 krónur á mánuði.

Hægt er að veita aðstöðu til funda á safninu.

Í safninu er skanni sem safngestir geta fengið afnot af.

Félagar í ReykjavikurAkademíunni sem hafa skrifstofur á staðnum geta fengið bækur að láni, en einungis í innanhússlán.

Bóksala

Í safninu eru nokkrar bækur til sölu, aðallega tvítök úr safnkostinum, og það er hægt að skoða bókalistann og panta á netinu.

Rekstrarfyrirkomulag

Með samningi Eflingar - stéttarfélags og ReykjavíkurAkademíunnar 27. nóvember 2003 tók Akademían við umsjón og rekstri safnsins. Safnið er rekið sem sjálfstæð rekstrareining. Tekjur þess eru í formi styrkja auk þess sem Efling - stéttarfélag leggur til bókavörð í 40% starfi og ReykavíkurAkademían greiðir niður húsaleigu safnsins. Bakhjarlar Bókasafns Dagsbrúnar hafa að öðru leyti verið Reykjavíkurborg, Orkuveita Reykjavíkur og Faxaflóahafnir. Þá hafa einstök fyrirtæki veitt smærri styrki til safnsins. Safnið lýtur sérstakri stjórn skipuð fulltrúum Reykjavíkurborgar, Eflingu - stéttarfélags og ReykjavíkurAkademíunnar.

Saga Dagsbrúnarbókasafns

Dagsbrúnarsafnið er rúmlega hálfrar aldar gamalt, og stofn þess er bókasafn Héðins heitins Valdimarssonar. Héðinn var einn af fremstu forystumönnum íslenskrar verkalýðshreyfingar á sínum tíma og lengst af formaður Verkamannafélagsins Dagsbrúnar, en einnig forstjóri Olíuverslunar Íslands og fyrsti formaður Sósíalistaflokksins. Hann var einnig öflugur bókasafnari en margar bækur hans voru komnar úr eigu foreldra hans Valdimars Ásmundssonar ritstjóra og Bríetar Bjarnhéðinsdóttur, sem lengi var formaður Kvenréttindafélags Íslands.

Héðinn lést árið 1948. Bókasafnið var stofnað á 50 ára afmæli Verkamannafélagsins Dagsbrúnar þann 26. janúar 1956, en þá gaf frú Guðrún Pálsdóttir, ekkja Héðins félaginu bókasafn manns síns til minningar um hann. Eftir það var safnið til húsa á ýmsum stöðum í Reykjavík, lengst af í húsakynnum Dagsbrúnar við Lindargötu. Safninu var frá upphafi sýndur verðugur sómi og natnir bókaverðir gerðu spjaldskrá um safnkostinn að þeirra tíma hætti. Safnið var opið félagsmönnum Dagsbrúnar sem og öðrum til skoðunar og afnota um árabil. Á endanum lenti það þó á hrakhólum með húsnæði og endaði í kössum og geymslu eftir að Dagsbrún, sem þá var orðin Efling stéttarfélag, flutti að Sæbraut í Reykjavík undir lok 20. aldar.

27. nóvember 2003 gerðu ReykjavíkurAkademían og Efling með sér samkomulag sem fól í sér að safnið verður áfram í eigu Eflingar, en ReykjavíkurAkademían annast daglegan rekstur þess og vörslu. Þann dag opnaði safnið dyr sínar fræðimönnum og almenningi í húsnæði ReykjavíkurAkademíunnar við Hringbraut í Reykjavík. Síðan hefur verið unnið að skipulagningu safnsins og tölvuskráningu.